انقلاب هوشمند: چشمانداز کاربرد هوش مصنوعی در علوم خاک (مقاله کلیدی)
پذیرفته شده برای ارائه شفاهی
کد مقاله : 1695-ISSC19
نویسندگان
عضو هیأت علمی گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه ولیعصر رفسنجان
چکیده
در دهههای اخیر، هوش مصنوعی بهعنوان یکی از مؤثرترین فناوریهای تحولآفرین، جایگاه ویژهای در علوم خاک یافته است. پیچیدگیهای ذاتی سامانههای خاک، محدودیت روشهای سنتی و نیاز روزافزون به مدیریت پایدار منابع طبیعی، زمینه را برای استفاده از الگوریتمهای یادگیری ماشین و یادگیری عمیق فراهم ساخته است. این مقاله با رویکردی مروری و تحلیلی، به بررسی جامع کاربردهای کلیدی هوش مصنوعی در علوم خاک پرداخته است. نتایج نشان میدهد که هوش مصنوعی و زیرشاخههای آن، از جمله یادگیری ماشین و یادگیری عمیق توانستهاند در پیشبینی ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک، پایش سلامت و کیفیت خاک، نقشهبرداری رقومی خاک، مدیریت آب و عناصر غذایی، و تخمین عملکرد محصول، کارایی بالایی ارائه دهند. در عین حال، چالشهایی چون کمبود دادههای دقیق، پیچیدگی مدلها و ماهیت جعبه سیاه الگوریتمها، مانع از پذیرش کامل این فناوری در کاربردهای میدانی شده است. در افق آینده، توسعه مدلهای قابل تفسیر (XAI)، ادغام دادههای چندمنبعی، و بهرهگیری از هوش مصنوعی مولد و دوقلوهای دیجیتال خاک، مسیرهای نوینی را برای درک عمیقتر و مدیریت هوشمندانهتر خاک فراهم خواهد کرد. بهطور کلی، انقلاب هوشمند در علوم خاک، به معنای جایگزینی دانش تخصصی ما با الگوریتمها نیست؛ بلکه ابزاری برای توانمندسازی آن در راستای کشاورزی پایدار و تصمیمگیری مبتنی بر داده است.
کلیدواژه ها
موضوعات