ارزیابی و پهنه‌بندی فرسایش آبی در یک حوزه آبخیز بزرگ مقیاس (46/1 میلیون هکتار) با استفاده از مدل RUSLE

پذیرفته شده برای ارائه شفاهی
کد مقاله : 1422-ISSC19 (R1)
نویسندگان
1مدیر پروژه گروه منابع طبیعی و آبخیزداری، شرکت مهندسی مشاور ایده پردازان توسعه
2دانشجوی دکتری فیزیک و حفاظت خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج
3کارشناسی مرتع و آبخیزداری، مدیر گروه منابع طبیعی و آبخیزداری شرکت مهندسی مشاور ایده پردازان توسعه، تهران
44- دکتری فیزیک و حفاظت خاک، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سیستان و بلوچستان، زاهدان
چکیده
فرسایش خاک یکی از مهم‌ترین فرآیندهای تخریب منابع طبیعی در مناطق خشک ایران به‌شمار می‌رود. این پژوهش با هدف ارزیابی و پهنه‌بندی خطر فرسایش آبی در حوزه آبخیز جالق و تهلاب به وسعت ۱٬۴۶۰٬۰۰۰ هکتار در استان سیستان و بلوچستان انجام شد. به‌منظور برآورد نرخ فرسایش، از مدل RUSLE در محیط GIS استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد که نرخ فرسایش سالیانه خاک در سطح منطقه از کمتر از ۱ تا بیش از ۵۷ تن در هکتار در سال متغیر بوده و میانگین آن ۶٫۸۳ تن در هکتار در سال برآورد شد. تحلیل مکانی فرسایش نشان داد حدود ۳۱ درصد از سطح حوضه در کلاس‌های فرسایش شدید تا بسیار شدید قرار دارد. این نواحی عمدتاً با شیب زیاد، پوشش گیاهی ضعیف و بهره‌برداری ناپایدار از اراضی همراه هستند. نبود اقدامات حفاظتی نیز در تشدید فرسایش نقش مؤثری داشته است. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که استفاده از مدل RUSLE در مقیاس‌های بزرگ می‌تواند ابزاری مؤثر در شناسایی مناطق بحرانی و تصمیم‌سازی مدیریتی برای حفاظت خاک در حوضه‌های آبخیز خشک و نیمه‌خشک باشد.
کلیدواژه ها
موضوعات