براورد برخی هزینه های خسارات اقتصادی هدررفت خاک ناشی از برداشت سیب زمینی

پذیرفته شده برای ارائه شفاهی
کد مقاله : 1712-ISSC19
نویسندگان
1گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه تهران
2گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه تهران
چکیده
هدررفت خاک ناشی از برداشت محصولات غده‌ای مانند سیب‌زمینی، انتقال آن به شهرها و منازل دارای پیامدهای متنوعی است که توجه اندکی به آن شده است. مهمترین خسارات این نوع فرسایش هزینه جایگزینی عناصر تغذیه‌ای هدررفته، هزینه حمل، هزینه پرداخت شده توسط مصرف‌کننده، هزینه شستشو و لایروبی، و هزینه‌های اقلیمی است. در تحقیق حاضر، تلاش شد بر مبنای اندازه‌گیری‌های انجام شده در سطح شهر کرج، ابتدا براوردی از میزان خاک همراه سیب‌زمینی وارده به شهرها انجام شود و سپس هزینه‌های مرتبط با آن با روش‌های افت بهره‌وری و مبتنی بر هزینه جایگزینی و خسارت براورد شود. در این راستا، میزان عناصر کربن، نیتروژن، فسفر و پتاسیم خاک همراه نیز تعیین و براوردی از میزان هدررفت این عناصر از مزارع ارائه شد. بر اساس این داده‌ها و اطلاعات ده ساله سطح زیرکشت و تولید سیب‌زمینی در کشور، مقدار کل هدررفت سالانه خاک 137 هزار تن براورد شد. هزینه جایگزینی عناصر تغذیه‌ای توسط کشاورزان، 63 میلیارد تومان، هزینه یارانه گازوئیل برای حمل این خاک، 41 میلیارد تومان، هزینه شستشو و لایروبی 7/11 میلیارد تومان، و هزینه‌های اقلیمی مرتبط حدود 272 هزار دلار براورد شد. براورد شد که مصرف‌کنندگان حدود 4200 میلیارد تومان بابت پول خاک همراه سیب‌زمینی پرداخت می‌کنند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که هدررفت خاک همراه با برداشت محصولات غده‌ای می‌تواند چه پیامدها و هزینه‌های اقتصادی-اجتماعی پیدا و پنهانی داشته باشد.
کلیدواژه ها
موضوعات