جلوگیری از گسترش شوری خاک با استفاده از فناوریهای نوین انرژی‌های تجدیدپذیر

پذیرفته شده برای پوستر
کد مقاله : 1653-ISSC19 (R1)
نویسندگان
معاونت آب و خاک - وزارت جهاد کشاورزی
چکیده
شور شدن خاک یکی از مهم‌ترین چالش‌های کشاورزی ایران به شمار می‌آید که به‌طور چشمگیری بهره‌وری محصولات زراعی را کاهش داده و امنیت غذایی کشور را تهدید می‌کند. تغییرات اقلیمی و نیز اقدامات غیرمتعارف انسانی، شوری را شدت بخشیده است. در این میان، بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر مانند فتوولتائیک می‌تواند علاوه بر نمک‌زدایی، از تجمع نمک در ناحیه ریشه گیاهان جلوگیری کرده و روند پیشروی شوری به سمت اراضی کشاورزی را به حداقل برساند.در این پژوهش موردی، ظرفیت فناوری‌های انرژی تجدیدپذیر ـ به‌ویژه انرژی خورشیدی ـ برای مهار و کاهش شوری خاک در اراضی کشاورزی جنوب دشت قزوین بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که سامانه‌های آبیاری مبتنی بر فتوولتائیک، با بهینه‌سازی آبیاری دقیق، قادرند میزان تجمع نمک در ناحیه ریشه گیاهان را کاهش دهند. از طرفی، عملکرد چندوجهی پنل‌های خورشیدی ، مصرف غیر مفید آب( تبخیر) را تا حدود ۸۰ درصد کاهش داده و از تجمع نمک در اراضی ۹۰ درصد جلوگیری می‌شود. همچنین انرژی تولیدی این سامانه‌ها می‌تواند برای تخلیه زه‌آب‌های شور و شیرین‌سازی و استفاده مجدد از آن‌ها به کار گرفته شود. در نتیجه، ادغام انرژی‌های تجدیدپذیر در سامانه‌های کشاورزی می‌تواند به‌عنوان راهبردی عملی و اثربخش در مقابله با پدیده شوری خاک مطرح شود؛ رویکردی که علاوه بر حفاظت از منابع خاکی و افزایش امنیت غذایی، تاب‌آوری بخش کشاورزی را در برابر چالش‌های آینده تقویت خواهد کرد.
کلیدواژه ها
موضوعات