بررسی فرسایش خاک در سازندهای مارنی و نقش گونه‌های مرتعی در حفاظت از این سازندها

پذیرفته شده برای پوستر

کد مقاله : 1665-ISSC19 (R2)

کارشناس تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی(تات)

سازندهای مارنی به‌دلیل ویژگی‌های ژئومورفولوژیک و زمین‌شناختی (ترکیب رسی-کربناتی، طبقات خاک با نفوذپذیری و بافت متغیر) از حساسیت بالایی نسبت به فرسایش آبی و بادی برخوردارند. در سال‌های اخیر، پژوهش‌های تجربی و مدل‌سازی متعددی بر ارزیابی پارامترهای فرسایش‌پذیری (از جمله ضریب K در RUSLE)، نقش پوشش گیاهی، تأثیر تغییرات اقلیمی، و کاربرد روش‌های نوین سنجش از دور و یادگیری ماشین متمرکز شده‌اند. این مقاله مروری، دانش روز درباره مکانیسم‌های فرسایش در مارن‌ها، روش‌های اندازه‌گیری و مدل‌سازی، و راهبردهای کاهش فرسایش را جمع‌بندی می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که: مقادیر K در سطوح مارنی معمولاً بالا و تغییرپذیر است و نقش بافت و ساختار لایه‌ای تعیین‌کننده است، مطالعات میدانی در ایران نشان می‌دهند مارن‌ها منبع قابل‌توجه رسوب و حساس به فرونشست سطحی هستند، روش‌های نوین شامل نقشه‌برداری رقومی خاک (DSM) و مدل‌های یادگیری ماشین دقت برآورد فرسایش‌پذیری را بهبود داده‌اند و برای اولویت‌بندی مناطق حفاظت، کارایی بالا دارند. نتایج مطالعات اخیر نشان می‌دهد که بیش از ۵۰ درصد رسوبات خروجی برخی حوضه‌های آبخیز ایران از نواحی مارنی سرچشمه می‌گیرد. ازاین‌رو، به‌کارگیری رویکردهای تلفیقی شامل تثبیت بیولوژیک خاک، اقدامات آبخیزداری، مدیریت کاربری اراضی و استفاده از فناوری‌های نوین سنجش‌ازدور می‌تواند موجب کاهش نرخ تخریب خاک و بهبود پایداری اکوسیستم‌های مارنی گردد.

رسوب؛ آهک؛ پوشش گیاهی؛ فرسایش آبی

تخریب اراضی، فرسایش و حفاظت خاک