ارزیابی تناسب اراضی ذرت با روش TOPSISو مقایسه آن با ریشه دوم در باغ کوثر قزوین

پذیرفته شده برای ارائه شفاهی
کد مقاله : 1688-ISSC19
نویسندگان
1دانشجو
2استاد دانشگاه تهران
چکیده
ارزیابی تناسب اراضی، ابزار کلیدی برای بهینه‌سازی تصمیم‌های کاربری زمین و کاهش هزینه‌های اجتماعی–اقتصادی و زیست‌محیطی است. در این پژوهش تناسب اراضی برای ذرت آبی در محدوده‌ی ۸۲۱۰ هکتاری باغ کوثر (استان قزوین) با دو رویکرد مقایسه شد: شاخص روش پارامتریک ریشه‌دوم (Khiddir)، و روش تصمیم‌گیری چندمعیاره TOPSIS (با وزن‌دهی AHP) با نمونه‌برداری شبکه‌ای، ۲۲ خاکرخ تشریح و از افق‌های ژنتیکی نمونه‌برداری شد. با تلفیق واحدهای خاک و شیب، ۱۷ واحد اراضی استخراج و شاخص‌های تناسب برحسب ویژگی‌های اقلیم، شیب، آهک، گچ، سنگریزه، شوری، قلیائیت و کربن آلی محاسبه گردید. اعتبارسنجی با عملکرد ذرت علوفه‌ای نشان داد ضرایب تبیین (R²) به‌ترتیب برای ، TOPSIS و ریشه‌دوم برابر با ، 0.76 و 0.78 است؛ بنابراین روش ریشه‌دوم اندکی همخوانی بالاتری با عملکرد دارد، درحالی‌که TOPSIS به‌کمک وزن‌دهی و ملاحظه‌ی اثرات متقابل معیارها نتایج رقابتی ارائه می‌دهد. تحلیل حساسیت نشان داد وزن‌دهی AHP و پارامترهای شوری/قلیائیت بیشترین اثر را بر رتبه‌بندی نهایی دارند. کاربرد ترکیبی روش پارامتریک ریشه‌دوم برای برآورد سریع و TOPSIS برای اولویت‌بندی (با وزن‌دهی خبره‌نگر) می‌تواند راهبردی عملی برای برنامه‌ریزی کشت ذرت در مناطق خشک ایران باشد. یافته‌ها با مطالعات اخیر GIS–MCDA در تناسب اراضی (2020–2025) هم‌راستاست
کلیدواژه ها
موضوعات