بررسی اثرات توزیع عمقی و فصلی شوری خاک بر عملکرد گندم در منطقه ویس، خوزستان

پذیرفته شده برای پوستر
کد مقاله : 1186-ISSC19 (R8)
نویسندگان
1گروه خاکشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز، اهواز، ایران
2مرکز تحقیقات مطالعات آب، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3دانشگاه آزاد اهواز
4مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
چکیده
این پژوهش به بررسی تغییرات زمانی و عمقی شوری خاک و اثر آن بر عملکرد گندم رقم چمران در منطقه ویس خوزستان پرداخت. نمونه‌برداری خاک در پنج ایستگاه (S1-S5)، چهار عمق (۰–۳۰، ۳۰–۶۰، ۶۰–۹۰ و ۹۰–۱۲۰ سانتی‌متر) و چهار زمان (ابتدای پاییز، ابتدای زمستان، ابتدای بهار و ابتدای تابستان)، طی فصل زراعی انجام شد. نتایج نشان داد که شوری خاک در لایه سطحی (۰–۳۰ سانتی‌متر) در ابتدای پاییز به دلیل تبخیر تابستان افزایش یافته و با آغاز بارندگی‌ها و انجام عملیات آبیاری به اعماق پایین‌تر انتقال می‌یابد. در بهار و تابستان، به‏دلیل تبخیر بیشتر و کاهش رطوبت، نمک‌ها در عمق‌های میانی و پایین تجمع یافتند. میانگین هدایت الکتریکی خاک از dS m-1 75/2 در ایستگاه S1 تا dS m-1 37/3 در ایستگاه S5 افزایش یافت که با کاهش معنی‌دار عملکرد گندم از ۱۰۰ درصد به 1/84 درصد همراه بود؛ هرچند این میزان شوری کمتر از حد آستانه تحمل گندم است، اما افت عملکرد احتمالاً ناشی از اثرات ترکیبی شوری خفیف با سایر تنش‌های محیطی و محدودیت‌های تغذیه‌ای می‌باشد. به‌طور کلی، یافته‌ها نشان می‌دهند که پایش زمانی و عمقی شوری خاک نقش مهمی در شناخت پویایی مکانی–زمانی تجمع نمک و تدوین راهبردهای مؤثر برای مدیریت شوری و حفظ عملکرد گندم در شرایط اقلیمی خشک و نیمه‌خشک منطقه ویس دارد.
کلیدواژه ها
موضوعات