بررسی تعادل عناصر غذایی در خاک‌های استان تهران

پذیرفته شده برای پوستر
کد مقاله : 1589-ISSC19 (R1)
نویسندگان
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران
چکیده
استان تهران بهعنوان یکی از قطبهای مهم تولید محصولات زراعی و باغی کشور، با چالش جدی در مدیریت عناصر غذایی مواجه است. در این پژوهش وضعیت تعادل سه عنصر اصلی شامل نیتروژن (N)، فسفر (P₂O₅) و پتاسیم (K₂O) در مقیاس شهرستانی بررسی شد. دادههای مصرف کودهای شیمیایی از آمارنامههای رسمی وزارت جهاد کشاورزی استان تهران گردآوری و به واحد کیلوگرم در هکتار تبدیل گردید. برای تحلیل الگوی مصرف، سهم نسبی عناصر نرمالسازی و سپس میزان برداشت برآورد شد تا با مصرف مقایسه و شاخص تعادل محاسبه شود. نتایج نشان داد در بسیاری از شهرستانها نسبت مصرف N:P₂O₅:K₂O نامتعادل بوده و سهم پتاسیم کمتر از حد مطلوب است. همچنین در برخی مناطق، مصرف نیتروژن بیش از مقدار برداشت بوده که خطر اتلاف و آلودگی محیطی را افزایش میدهد. الگوی فضایی مصرف و برداشت نشان داد شهرستانهای جنوبی استان بیشترین تعادل منفی و شهرستانهای شرقی و شمالی الگوی نسبتاً متعادلی دارند. میانگین نسبت مصرف عناصر غذایی N:P2O5:K2O در استان تهران 18-44-100 می‌باشد. این نسبت برای شرایط ایران 40-50-100 توصیه شده است. متعادلترین نسبت مصرف در دماوند با نسبت 53-56-100 و نامتعادلترین نسبت مصرف در بهارستان با نسبت 40-201-100 مشاهده شد. بهطور کلی، یافتهها بیانگر ضرورت اصلاح الگوی مصرف کود، بازتنظیم سهم عناصر و ارتقای کارایی مصرف بهویژه برای K₂O است تا بهرهوری پایدار و حفاظت از منابع خاک تضمین شود.
کلیدواژه ها
موضوعات